Twój pomysł na Zabrze. Poznajemy projekty XIII edycji Budżetu Obywatelskiego

Ponad 60 pomysłów mieszkańców, 21 dzielnic i jedna wspólna sprawa – Zabrze, w którym dobrze się żyje. Zakończyła się wstępna ocena projektów zgłoszonych do XIII edycji Zabrzańskiego Budżetu Obywatelskiego. Wśród pozytywnie ocenionych propozycji są m.in. nowe miejsca dla dzieci, bezpieczniejsze przestrzenie, zieleń, sport, kultura i pomysły, które mają po prostu ułatwiać codzienne życie.

To właśnie mieszkańcy najlepiej wiedzą, czego brakuje blisko ich domu. Dlatego rozpoczynamy serię prezentacji projektów zgłoszonych w tym roku. W kolejnych artykułach będziemy zaglądać do różnych dzielnic i pokazywać, jakie pomysły mieszkańcy chcą zrealizować w swoim najbliższym otoczeniu.

Od pomysłu do decyzji mieszkańców

Do XIII edycji Zabrzańskiego Budżetu Obywatelskiego zgłoszono w sumie 86 wniosków, w tym 12 projektów ogólnomiejskich. Wstępną weryfikację przeszło i szanse na realizację uzyskało ponad 60 projektów. Co ważne, pomysły wpłynęły ze wszystkich zabrzańskich dzielnic. Wstępna ocena już się zakończyła. Teraz trwa etap odwołań. Ostateczna lista projektów, które będą mogły trafić pod głosowanie, zostanie opublikowana 27 sierpnia 2026 r.

To ważne zastrzeżenie: przedstawiane poniżej propozycje zostały pozytywnie ocenione na etapie wstępnej oceny. Ostateczny kształt listy do głosowania może się jeszcze zmienić po rozpatrzeniu odwołań.

Ważne daty

• 27 sierpnia – publikacja ostatecznej listy projektów,
• 8–25 września – głosowanie mieszkańców,
• 9 października – ogłoszenie wyników.

Co chcemy zmieniać blisko domu?

Tegoroczne propozycje dobrze pokazują, że Budżet Obywatelski zaczyna się od codziennych potrzeb. Jedni mieszkańcy myślą o miejscu dla dzieci, inni o zieleni, bezpieczeństwie, sporcie czy przestrzeni, w której można spotkać sąsiadów.

BISKUPICE

P0065 – #PrzyjazneZabrze_bezpieczne i nowoczesne Biskupice dla dzieci i dorosłych. Wartość projektu 290 000 zł. To projekt, który łączy kilka potrzeb mieszkańców Biskupic – bezpieczeństwo, lepsze warunki w szkołach i przedszkolu, wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami oraz bardziej przyjazne miejsca do spędzania czasu. W ramach projektu zaplanowano m.in. monitoring w szkołach i przedszkolu, doposażenie sali terapeutycznej w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 40 oraz montaż czterech defibrylatorów AED w wybranych placówkach. Ważnym elementem jest również doświetlenie dwóch przejść dla pieszych przy ul. Bytomskiej – przy ul. Św. Jana oraz w rejonie pętli tramwajowej. Zmiany objęłyby także przestrzenie wspólne. Przy skwerze na skrzyżowaniu ul. Okrzei i Bytomskiej zaplanowano doposażenie i renowację placu zabaw oraz poprawę jego bezpieczeństwa poprzez naprawę ogrodzenia. Z kolei na skwerze przy ul. Brondera, Kasprowicza i Tarnogórskiej przewidziano odnowienie sprzętów na placu zabaw. Projekt zakłada również remont pomieszczeń kreatywnych w Dzielnicowym Ośrodku Kultury w Biskupicach. Według wniosku z efektów projektu mogliby korzystać mieszkańcy Biskupic, których jest około 12,5 tys., a także osoby przyjeżdżające i przejeżdżające przez dzielnicę.

P0066 – Modernizacja i doposażenie bazy sportowej Szkolnego Klubu Sportowego Gwarek Zabrze – Biskupice. Wartość projektu 400 000 zł. W Biskupicach może zmienić się zaplecze sportowe Szkolnego Klubu Sportowego Gwarek Zabrze przy ul. Bytomskiej 100D. Projekt zakłada remont szatni, natrysków, toalet i korytarzy oraz zakup nowych, przejezdnych bramek do piłki nożnej. Odnowione zaplecze ma poprawić komfort zawodników i osób korzystających z obiektu. Z boiska i infrastruktury sportowej korzystają m.in. uczniowie Szkoły Podstawowej nr 20 i IX Liceum Ogólnokształcącego, a w godzinach popołudniowych obiekt jest dostępny także dla mieszkańców Biskupic i sąsiednich dzielnic. Odbywają się tu również zawody, pikniki i festyny. Projekt ma przede wszystkim stworzyć lepsze warunki do treningów i aktywnego spędzania czasu. Według wniosku z obiektu po zmianach mogłoby korzystać około 3 tys. osób.

CENTRUM POŁUDNIE

P0005 – Wymarzony plac rozwoju na terenie Przedszkola Nr 11 przy ul. Fredry 2. Wartość projektu 163 198,50 zł. Przy Przedszkolu nr 11 przy ul. A. Fredry 21 może powstać nowoczesny ogród rozwoju dla najmłodszych. To przestrzeń, która ma połączyć zabawę, ruch, naukę i kontakt z przyrodą – tak, aby dzieci mogły uczyć się i odkrywać świat również na świeżym powietrzu. Projekt zakłada stworzenie miejsca z urządzeniami do zabawy i aktywności ruchowej, m.in. zestawami zabawowymi, „Króliczą Norką”, sprężynowcami, ważką, podwójną huśtawką z siedziskiem typu „bocianie gniazdo” oraz laboratorium piasku. Zaplanowano również zadaszenie piaskownicy.  Ogród ma służyć nie tylko codziennej zabawie. W jego przestrzeni mogą odbywać się zajęcia dydaktyczne, warsztaty, eksperymenty, obserwacje przyrody i aktywności sportowe. Dzięki temu dzieci będą mogły rozwijać sprawność ruchową, wyobraźnię i ciekawość świata, a nauczyciele zyskają dodatkowe miejsce do prowadzenia zajęć. Z projektu korzystać mają przede wszystkim dzieci w wieku 3–6 lat, a także kolejne roczniki przedszkolaków i ich rodziny. We wniosku oszacowano liczbę użytkowników na około 120 osób.

P0027 – Bezpieczne Centrum Południe ― małe miasteczko ruchu drogowego przy SP15 i bezpieczna strefa rekreacji w ZCKOiZ. Wartość projektu 400 000 zł. W dzielnicy Centrum Południe może powstać Małe Miasteczko Ruchu Drogowego przy Szkole Podstawowej nr 15 oraz nowa siłownia plenerowa ze strefą street workout przy ZCKOiZ. To dwa miejsca, które mają służyć zarówno nauce bezpiecznego poruszania się, jak i aktywnemu spędzaniu czasu. Według wniosku z obu części projektu może korzystać około 1500–2000 osób rocznie.

P0029 – Nowe życie Filii nr 14 — nowoczesna i przyjazna biblioteka dla mieszkańców. Wartość projektu 48 000 zł. Filia nr 14 Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. Gen. Charlesa de Gaulle’a 81 może zyskać odświeżone wnętrza, nowe wyposażenie i bardziej przyjazną przestrzeń dla mieszkańców Centrum Południe. Projekt zakłada, że biblioteka będzie nie tylko miejscem wypożyczania książek, ale także spotkań, nauki i lokalnych wydarzeń. Zmiana ma być szczególnie ważna dla najmłodszych mieszkańców. Odnowiona filia ma stworzyć bezpieczne i wygodne miejsce do nauki, rozwijania zainteresowań oraz udziału w zajęciach i wydarzeniach. Z biblioteki korzystają jednak mieszkańcy w każdym wieku – od dzieci i młodzieży po dorosłych i seniorów. To miejsce jest dobrze znane mieszkańcom. Według danych zawartych we wniosku w 2025 roku Filia nr 14 została odwiedzona ponad 13 tys. razy, a korzysta z niej prawie 2 tys. czytelników.

P0031 – #PrzyjazneZabrze_ Oświetlenie ulic Webera, Opawska, Botaniczna. Wartość projektu 400 000 zł. Na ulicach Webera, Opawskiej i Botanicznej może pojawić się nowe oświetlenie. Projekt zakłada montaż latarni, które mają poprawić bezpieczeństwo pieszych i kierowców, szczególnie po zmroku oraz podczas trudnych warunków pogodowych.  Z efektów projektu będą mogli korzystać zarówno mieszkańcy Centrum Południe, jak i działkowcy oraz osoby odwiedzające ogród botaniczny. We wniosku oszacowano liczbę potencjalnych użytkowników na około 150 tys. osób.

P0064 – Park leśny przy ul. Czołgistów — oświetlenie głównej alei oraz zagospodarowanie otoczenia stawu przy placu zabaw. Wartość projektu 400 000 zł. Park im. Powstańców Śląskich przy ul. Czołgistów może zyskać oświetloną główną aleję oraz nowe miejsca do odpoczynku przy stawie. Wzdłuż około 670-metrowej alei – od ul. Czołgistów do końca polany – zaplanowano montaż 27 latarni. Zgodnie z opisem projektu mają być ustawione mniej więcej co 24 metry, z uwzględnieniem skrzyżowań parkowych ścieżek oraz miejsc w pobliżu ławek. Dzięki temu z głównej alei będzie można wygodniej i bezpieczniej korzystać również po zmroku. Druga część projektu dotyczy otoczenia stawu znajdującego się w pobliżu placu zabaw. Zaplanowano tam 3 ławki z oparciem, 3 kosze na śmieci oraz 3 dwuosobowe leżanki parkowe. We wniosku oszacowano, że park odwiedza około 300 osób dziennie.

P0067 – Wielopokoleniowy park gier i zabaw przy Szkole Podstawowej Nr 6 w Zabrzu wraz z modernizacją ogólnodostępnego przyszkolnego boiska. Wartość projektu 400 000 zł. Przy Szkole Podstawowej nr 6 przy ul. Klonowej 23 może powstać nowa, ogólnodostępna przestrzeń do zabawy, sportu i sąsiedzkich spotkań. Projekt zakłada zagospodarowanie dziś niewykorzystanego terenu zielonego, tzw. „Zagajnika”, przy zachowaniu istniejącego starodrzewu. Wśród planowanych atrakcji znalazły się szachy plenerowe, tor do boule, stół do ping-ponga, foot-ping, rzutnia do cornhole, mini-boisko oraz strefa miniwspinaczkowa. Powstaną także alejki, które połączą poszczególne części nowej przestrzeni. Druga część projektu obejmuje modernizację ogólnodostępnego przyszkolnego boiska. Zaplanowano renowację nawierzchni poprzez natrysk poliuretanowy, wymianę czterech tablic do koszykówki wraz z obręczami oraz wzmocnienie piłkochwytów. Poprawione ma zostać również bezpieczeństwo całego terenu. Projekt przewiduje naprawę zniszczonych fragmentów ogrodzenia i wykonanie brakującego odcinka od strony północnej szkoły. Zaplanowano także wiatę śmietnikową, która ma uporządkować otoczenie. Według wniosku potencjalną grupę użytkowników stanowi około 10–15 tys. mieszkańców Centrum Południe, a także mieszkańcy sąsiednich dzielnic korzystający z ogólnodostępnej infrastruktury.

CENTRUM PÓŁNOC

P0058 – Aktywna i bezpieczna przestrzeń dla mieszkańców — siłownia plenerowa, remont Skateparku, oświetlenie ścieżki wzdłuż rzeki Bytomki, uzupełnienie księgozbioru MBP oraz zajęcia integracyjne dla dzieci i seniorów. Wartość projektu 385 000 zł. W dzielnicy Centrum Północ może powstać nowa przestrzeń do aktywności, rekreacji i spotkań mieszkańców. Jednym z najważniejszych elementów projektu jest budowa profesjonalnej siłowni plenerowej. Zaplanowano także remont istniejącego skateparku. Dzięki temu mieszkańcy będą mogli korzystać z bardziej atrakcyjnej infrastruktury do aktywnego spędzania czasu na świeżym powietrzu. Projekt zakłada również montaż 13 lamp solarnych, które mają poprawić oświetlenie i bezpieczeństwo w przestrzeni objętej projektem. „Mistrzowie integracji” to nie tylko sport. W projekcie przewidziano także zajęcia integracyjne dla seniorów i dzieci, a także zakup nowych książek do biblioteki. Autorzy wniosku chcą w ten sposób stworzyć przestrzeń, która będzie służyć mieszkańcom w różnym wieku – jako miejsce aktywności, spotkań i wspólnego spędzania czasu. Projekt ma objąć swoim zasięgiem około 5 tys. mieszkańców Centrum Północ i okolic. W projekcie znalazło się również zwiększenie bezpieczeństwa w rejonie Szkoły Podstawowej nr 7 poprzez montaż monitoringu zewnętrznego. To rozwiązanie ma poprawić bezpieczeństwo uczniów i osób korzystających z otoczenia szkoły.

P0068 – Monitoring całodobowy 4 cmentarzy. Wartość projektu 349 000 zł. Cztery zabrzańskie cmentarze mogą zostać objęte całodobowym monitoringiem. Projekt zakłada montaż kamer i monitoring prowadzony przez Centrum Zarządzania Kryzysowego, aby szybciej reagować na przypadki wandalizmu, kradzieży, zaśmiecania czy innych niepożądanych zachowań. Monitoring miałby objąć: Stary Cmentarz – pomiędzy ul. Wolności i Staromiejską, cmentarz przy kościele św. Andrzeja, cmentarz komunalny przy ul. Pokoju, cmentarz parafialny przy ul. Pokoju. Projekt zakłada monitoring 24 godziny na dobę i możliwość szybkiej reakcji na próby kradzieży, dewastacji, zaśmiecania czy inne zdarzenia. Według wniosku z efektów projektu mogłoby korzystać około 100 tys. osób rocznie.

GRZYBOWICE

P0009 – Zakup monitora i rzutnika multimedialnego dla DOK Grzybowice.
Wartość projektu 41 000 zł. Dzielnicowy Ośrodek Kultury w Grzybowicach przy ul. Badestinusa 60 może zyskać nowy sprzęt do organizacji seansów filmowych, spotkań, warsztatów i wydarzeń kulturalnych. Projekt zakłada zakup monitora wielkoformatowego, rzutnika multimedialnego, ekranu projekcyjnego oraz rolet przyciemniających. Nowe wyposażenie ma pozwolić na organizowanie w DOK Grzybowice m.in. lokalnego kina, spotkań tematycznych, prezentacji, prelekcji, warsztatów i wydarzeń kulturalnych, a także transmisji wydarzeń społecznych. Projekt jest skierowany do mieszkańców w różnym wieku – dzieci, młodzieży, dorosłych, seniorów i osób z niepełnosprawnościami. Według wniosku z nowego sprzętu i wydarzeń organizowanych dzięki niemu mogłoby korzystać około 3000 osób.

P0010 – Promocja dzielnicy ― wydruk książki „Nasze Grzybowice”. Wartość projektu 50 000 zł. Historia Grzybowic może trafić do kolejnych pokoleń w formie książki „NASZE GRZYBOWICE”. Projekt zakłada wydruk gotowego już albumu poświęconego historii dzielnicy, jej architekturze i życiu mieszkańców – z wykorzystaniem wspomnień świadków wydarzeń oraz archiwalnych fotografii. Książka ma być czymś więcej niż publikacją historyczną. To zapis historii Grzybowic widzianej przez ludzi, którzy ją tworzyli i pamiętają. W albumie znajdą się wspomnienia najstarszych mieszkańców oraz fotografie przedstawiające Grzybowice przed wojną i po wojnie. Według wniosku z publikacji mogłoby skorzystać około 3000 osób.

P0011 – Remont łazienek w Zespole Szkolno-Przedszkolnym Nr 8 w Zabrzu-Grzybowicach. Wartość projektu 38 250 zł. Łazienki w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 8 przy ul. ks. Jerzego Badestinusa 30 mogą zostać odnowione. Projekt zakłada wymianę zużytego wyposażenia sanitariatów, z których każdego dnia korzystają dzieci, młodzież i pracownicy placówki. Obecne wyposażenie jest wyeksploatowane, a część elementów jest uszkodzona. Remont ma poprawić higienę, bezpieczeństwo i komfort korzystania z łazienek. Zmiana dla około 300 osób

P0019 – Kontynuacja projektu z 2025 roku budowy miejsc postojowych dla samochodów osobowych przy ulicy Witosa (II etap). Wartość projektu 200 000 zł. Przy ul. Witosa 6–6B i 8–8A w Grzybowicach może powstać kolejny etap miejsc postojowych dla samochodów. Projekt jest kontynuacją zadania wybranego w Zabrzańskim Budżecie Obywatelskim w 2025 roku i zakłada budowę pozostałych zaplanowanych miejsc parkingowych. Nowe miejsca postojowe mają ułatwić mieszkańcom codzienne korzystanie z okolicy i poprawić organizację ruchu przy ul. Witosa. Projekt obejmuje teren przy budynkach nr 6–6B oraz 8–8A, na działkach ewidencyjnych nr 2055/158 i 2056/158. Wniosek wskazuje, że z nowych miejsc korzystać będą przede wszystkim mieszkańcy tej części Grzybowic – wśród odbiorców projektu wymieniono dorosłych, seniorów i osoby z niepełnosprawnościami. Szacunkowo może to być około 1000 osób.

P0052 – Szachy dla młodych mistrzów. Wartość projektu 11 970 zł. Dzielnicowy Ośrodek Kultury w Grzybowicach może zyskać nowy sprzęt szachowy, dzięki któremu dzieci, młodzież i dorośli będą mogli trenować i rywalizować w lepszych warunkach. Projekt jest odpowiedzią na rosnące zainteresowanie szachami w DOK Grzybowice, gdzie zajęcia odbywają się co najmniej trzy razy w tygodniu.  Projekt zakłada zakup 30 drewnianych zestawów figur szachowych, 30 szachownic oraz 30 zegarów szachowych. Obecnie podczas większych turniejów brakuje kompletnego sprzętu i trzeba pożyczać go z innych ośrodków, m.in. w Zbrosławicach i Tarnowskich Górach. Z zajęć i turniejów korzystają nie tylko mieszkańcy Grzybowic, ale także osoby z innych dzielnic Zabrza. Według wniosku to około 400 osób miesięcznie.

P0075 – Podwyższamy bezpieczeństwo mieszkańców – razem dla bezpieczeństwa Grzybowic. Wartość projektu 200 000 zł. Strażacy ochotnicy z Grzybowic mogą zyskać nowe wyposażenie potrzebne podczas akcji ratowniczo-gaśniczych. Projekt zakłada doposażenie Ochotniczej Straży Pożarnej przy ul. Warmińskiej 1 w sprzęt, który ma zwiększyć bezpieczeństwo zarówno ratowników, jak i mieszkańców. W ramach projektu zaplanowano zakup odzieży specjalnej dla strażaków, specjalistycznego wyposażenia oraz doposażenie samochodu ratowniczo-specjalistycznego. Projekt obejmuje także zakup kotła gazowego i grzejników, maszyny do konserwacji garażu oraz systemu monitoringu. Choć projekt jest zgłoszony jako dzielnicowy dla Grzybowic, jego znaczenie wykracza poza samą dzielnicę. Wniosek wskazuje jako odbiorców mieszkańców całego Zabrza, a szacunkowa liczba osób, które mogą korzystać z efektów projektu, to około 150 tys. osób.

GUIDO

P0033 – #PrzyjazneZabrze Oświetlenie przejść dla pieszych w dzielnicy Guido. Wartość projektu 330 000 zł. W dzielnicy Guido może być bezpieczniej po zmroku. Projekt zakłada poprawę oświetlenia przejść dla pieszych w sześciu wskazanych miejscach. Lepsza widoczność ma zwiększyć bezpieczeństwo pieszych, szczególnie wieczorem i podczas trudnych warunków pogodowych.  Sześć przejść z lepszym oświetleniem:  przy ul. Rymera 14 (w pobliżu kościoła), przy ul. Rymera 1, przy ul. Sportowej, na skrzyżowaniu ul. Rogera i Jaskółczej, przy zjeździe z ul. Winklera,  przy ul. 3 Maja 118, w rejonie ronda Winklera i Makoszowskiej. Według wniosku z efektów projektu może korzystać około 160 tys. osób – mieszkańców Zabrza oraz osób odwiedzających miasto.

P0069 – Bezpieczna i estetyczna szkoła — I etap wymiany ogrodzenia, furtki i bram wjazdowych jako element rewitalizacji naszej dzielnicy. Wartość projektu 400 000 zł. Zespół Szkół nr 3 przy ul. 3 Maja 118 może zyskać nowe, bezpieczniejsze ogrodzenie. Projekt zakłada pierwszy etap jego wymiany – od strony ul. 3 Maja oraz po lewej stronie terenu szkoły. Zmiana ma poprawić bezpieczeństwo uczniów i mieszkańców, a także uporządkować wygląd ważnego miejsca w dzielnicy. W jego miejsce ma pojawić się nowe ogrodzenie panelowe z podmurówką, a także nowe bramy i furtka.Teren Zespołu Szkół nr 3 to nie tylko miejsce nauki. Po godzinach pracy szkoły mieszkańcy korzystają z boiska wielofunkcyjnego i terenów zielonych. Nowe ogrodzenie, bramy i furtka mają ułatwić bezpieczne i uporządkowane korzystanie z tej przestrzeni. Według wniosku projekt jest skierowany przede wszystkim do dzieci, młodzieży i dorosłych, a z efektów może korzystać około 20 tys. osób.

To dopiero początek

Pierwsza grupa projektów pokazuje, jak różne mogą być potrzeby poszczególnych dzielnic. Jedni mieszkańcy myślą o dzieciach i szkołach, inni o zieleni, sporcie, kulturze czy historii swojej okolicy.

I właśnie na tym polega siła Budżetu Obywatelskiego: pomysł zaczyna się blisko domu, ale może zmienić kawałek wspólnego Zabrza.

Przed nami kolejne prezentacje. W następnych artykułach pokażemy następne dzielnice i kolejne pomysły mieszkańców.

Uwaga: prezentowane projekty zostały pozytywnie ocenione we wstępnym etapie. Ostateczna lista projektów poddanych głosowaniu zostanie opublikowana 27 sierpnia 2026 r.