GORĄCY TEMAT Nowe zasady odbioru odpadów w Zabrzu. Więcej gabarytów i mobilny PSZOK w każdej dzielnicy

Od 2027 roku mieszkańców Zabrza czekają zmiany w systemie odbioru odpadów. Miasto przygotowuje trzyletnią umowę wartą szacunkowo około 190 mln zł, a w nowych zasadach znalazły się m.in. częstszy odbiór gabarytów, osobna zbiórka tekstyliów i co najmniej jeden mobilny PSZOK w każdej dzielnicy.

Częstszy odbiór gabarytów w Zabrzu

Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian ma być zwiększenie częstotliwości odbioru odpadów wielkogabarytowych. W zabudowie jednorodzinnej odbiór wzrośnie z dwóch do trzech razy w roku, natomiast w zabudowie wielorodzinnej z jednego do dwóch razy w miesiącu.

– Zwiększamy częstotliwość odbioru wielkich gabarytów, czyli chcemy, żeby miasto było po prostu czystsze. Wiemy, że wielkie gabaryty cieszą się dużą popularnością, są składane, czasami zbyt długo zalegają – tłumaczy wiceprezydent Jarosław Suszka.

Tekstylia będą zbierane osobno

Nowe zamówienie przewiduje również wyodrębnienie tekstyliów jako osobnej frakcji odpadów. Miasto nie planuje na razie ustawiania powszechnie dostępnych pojemników. Zamiast tego mieszkańcy mają otrzymywać specjalne worki.

– Przyglądamy się też doświadczeniom innych gmin i z pełną świadomością w tej chwili podjęliśmy decyzję, że jeszcze nie będziemy korzystać ze stałych pojemników, natomiast będziemy wyposażać mieszkańców w odpowiednie worki – tłumaczy Jarosław Suszka.

Każde gospodarstwo domowe będzie mogło otrzymać w ciągu roku osiem worków na tekstylia. Będzie można je odebrać w Mobilnych Punktach Selektywnego Zbierania Odpadów, Punkcie Obsługi Klienta prowadzonym przez wybranego wykonawcę lub w Urzędzie Miejskim w Zabrzu.

Mobilny PSZOK w każdej dzielnicy Zabrza

Zmienić ma się także dostęp do punktów selektywnego zbierania odpadów. W każdej dzielnicy Zabrza ma pojawić się co najmniej jeden mobilny PSZOK. Szczegółowy sposób działania oraz harmonogram mają zostać określone podczas wdrażania zmian. W dokumentacji przewidziano również możliwość uruchomienia usługi Big Bag. Miasto chce najpierw poznać jej rzeczywisty koszt rynkowy, a następnie korzystać z niej w zależności od potrzeb mieszkańców i efektywności ekonomicznej.

Miasto chce mieć większą kontrolę nad odpadami

Nowe zasady mają dotyczyć nie tylko częstotliwości odbioru śmieci. Zabrze chce otrzymywać bardziej szczegółowe i regularne informacje o tym, gdzie trafiają poszczególne strumienie odpadów i jakie efekty ich zagospodarowania osiąga wykonawca. Dane mają być przekazywane w trakcie realizacji umowy, co ma umożliwić wcześniejsze reagowanie na niekorzystne tendencje. W postępowaniu większe znaczenie ma mieć również jakość usługi. Cena pozostanie jednym z podstawowych kryteriów wyboru wykonawcy, ale oceniany będzie także deklarowany poziom przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu.

Zabrze chce ograniczyć ilość odpadów trafiających na składowiska

Miasto planuje dokładniej kontrolować także ilość odpadów kierowanych do składowania. Założenie jest takie, aby jak największa część odebranych odpadów trafiała do ponownego wykorzystania, recyklingu lub innych właściwych procesów zagospodarowania. Minimalny poziom recyklingu wynosi 56 proc. w 2026 roku. W kolejnych latach ma wzrosnąć do 57 proc. w 2027 roku, 58 proc. w 2028 roku, 59 proc. w 2029 roku i 60 proc. w 2030 roku. Docelowo w 2035 roku ma wynosić 65 proc.

Nowe wymagania wobec firmy odbierającej odpady

W dokumentacji postępowania przewidziano również rozwiązania mające ograniczyć ryzyko problemów związanych ze zmianą wykonawcy. Miasto zabezpiecza możliwość przejęcia całości lub części pojemników wykorzystywanych w systemie, jeśli okaże się to uzasadnione organizacyjnie i ekonomicznie. Prezydent Zabrza Kamil Żbikowski podkreśla, że przygotowanie postępowania miało również ograniczyć ryzyka prawne.

– Zaangażowaliśmy wyspecjalizowaną kancelarię prawną, żeby obsługiwała ten proces przygotowania, wypracowywania zapisów, sprawdzania też orzecznictwa, które zapisy mogłyby rodzić jakieś ryzyka prawne – mówi Kamil Żbikowski.

Nowe zamówienie ma łączyć trzy założenia: lepszą usługę dla mieszkańców, większą odpowiedzialność wykonawcy za elementy pozostające pod jego kontrolą oraz skuteczniejsze zarządzanie całym systemem przez miasto.

Co z opłatami za śmieci w Zabrzu?

Na razie nie wiadomo, czy od 2027 roku zmienią się opłaty za odbiór odpadów. Ich ostateczny poziom będzie zależał m.in. od wyniku przetargu.

– Na pewno chcielibyśmy uniknąć podwyżek, a jeżeli one będą niezbędne ze względu na tę konieczność bilansowania się tego systemu, to żeby nie przekroczyły one chociażby wskaźnika inflacji, żeby nie były one faktycznie dotkliwe dla gospodarstw domowych – zaznacza prezydent Zabrza.

Kluczowa będzie cena zaproponowana przez wykonawców oraz jakość oferowanej usługi. Jeśli oferty zmieszczą się w szacowanej przez miasto kwocie, dodatkowe podwyżki mogą nie być konieczne. Postępowanie ma zostać rozstrzygnięte do końca 2026 roku. Od początku 2027 roku odbiór odpadów może więc realizować nowa firma, ale miasto nie wyklucza również pozostania obecnego wykonawcy.