Człowiek, który zmieniał Polskę słowem. W Zabrzu spotkanie poświęcone Jerzemu Giedroyciowi

Nie sprawował władzy, a jego idee miały ogromny wpływ na polską historię. Jerzy Giedroyc, twórca legendarnej paryskiej „Kultury”, przez dziesięciolecia kształtował myślenie o Polsce i jej miejscu w Europie. Już 12 listopada w Zabrzu odbędzie się spotkanie poświęcone jego niezwykłemu dziedzictwu. Gościem Miejskiej Biblioteki Publicznej będzie prof. Andrzej Stanisław Kowalczyk, jeden z badaczy życia i twórczości słynnego redaktora.

Jerzy Giedroyc i paryska „Kultura”

Czy jedno czasopismo może wpływać na losy kraju? Historia Jerzego Giedroycia pokazuje, że słowo pisane potrafi mieć ogromną siłę. Założona przez niego na emigracji paryska „Kultura” stała się miejscem niezależnej debaty o polityce, literaturze, historii i przyszłości Polski. Wokół pisma skupiali się wybitni pisarze, publicyści i intelektualiści, a poruszane na jego łamach tematy często wyprzedzały swoją epokę.

Rok 2026 został ustanowiony Rokiem Jerzego Giedroycia, co stanowi okazję do przypomnienia jego dorobku. Z tej okazji Miejska Biblioteka Publiczna w Zabrzu organizuje spotkanie, podczas którego uczestnicy poznają kulisy działalności legendarnego redaktora, historię środowiska paryskiej „Kultury” oraz idee, których znaczenie nie ograniczało się wyłącznie do czasów PRL.

Rozmowa będzie również okazją do zastanowienia się nad rolą niezależnej prasy i wpływem intelektualistów na życie społeczne. Jak Giedroyc budował środowisko skupiające wybitne osobowości? Skąd brała się siła jego redakcji i dlaczego do jego myśli wracamy także współcześnie? Między innymi te zagadnienia znajdą się w centrum zabrzańskiego wydarzenia.

O Giedroyciu opowie znany badacz

Gościem spotkania będzie prof. Andrzej Stanisław Kowalczyk, historyk literatury, eseista i edytor związany z Uniwersytetem Warszawskim oraz Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, gdzie kieruje Działem Rękopisów. Od lat zajmuje się polskim życiem intelektualnym na emigracji, myślą demokratyczną XX wieku oraz działalnością Jerzego Giedroycia.

Profesor jest autorem licznych publikacji poświęconych twórcy „Kultury”, w tym książki „Giedroyc i «Kultura»” oraz dwutomowej pracy „Wena do polityki. O Giedroyciu i Mieroszewskim”. Ta ostatnia została w 2015 roku wyróżniona Nagrodą Jerzego Giedroycia Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz nominowana do Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego.

W swoich badaniach prof. Kowalczyk zajmuje się również Józefem Czapskim, malarzem, pisarzem i współpracownikiem Instytutu Literackiego. Analizuje jego działalność, relacje z Giedroyciem oraz spory, które towarzyszyły środowisku polskiej emigracji. Rozmowę z profesorem poprowadzi Agnieszka Papieska z Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Kiedy odbędzie się spotkanie?

Wydarzenie zaplanowano na czwartek, 12 listopada 2026 roku, o godz. 18.00. Spotkanie odbędzie się w Wypożyczalni Popularnonaukowej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zabrzu przy ul. Wyzwolenia 4.

Wieczór poświęcony Jerzemu Giedroyciowi organizowany jest w ramach cyklu „Spotkanie w kręgu kultury” oraz projektu „Życie zapisane w literaturze”, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.