„Plaster już nie wystarcza”. Prezydent Zabrza i śląscy samorządowcy apelują pod siedzibą NFZ o ratowanie szpitali

Niedofinansowane podwyżki dla personelu, brak rozliczeń za nadwykonania oraz pytania o ewentualne widmo likwidacji lub łączenia placówek. Przedstawiciele śląskich szpitali powiatowych i miejskich z całego regionu skierowali oficjalne pismo do Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Każda gmina mierzy się dziś z rosnącą luką finansową i walczy o stabilność własnej placówki medycznej. Wśród miast domagających się trwałych rozwiązań jest również Zabrze, gdzie toczy się dyskusja o przyszłości Szpitala Miejskiego. Dokument powołuje się na art. 107 ust. 8 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i zawiera szczegółowe żądania w pięciu kluczowych obszarach.

Długi szpitali miejskich i powiatowych na Śląsku – narada samorządów z dyrekcją NFZ

Oficjalne wystąpienie jest pokłosiem spotkania, do którego doszło w poniedziałek, 12 października 2026 roku. Z inicjatywy Związku Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego w rozmowach z dyrekcją regionalnego NFZ wzięło udział ponad 70 osób – w tym starostowie, prezydenci miast reprezentujący organy założycielskie oraz dyrektorzy placówek medycznych z całego województwa.

Problem dotyka samorządów w całym regionie, które muszą stale dopłacać z budżetów lokalnych do funkcjonowania opieki zdrowotnej. Wyrazem wspólnego sprzeciwu była konferencja prasowa zorganizowana przed siedzibą Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach pod wymownym hasłem „Plaster już nie wystarcza”.

„Plaster już nie wystarcza. Co dalej ze Szpitalem Miejskim w Zabrzu? Jak długo miasto będzie dokładać do funkcjonowania szpitala? Te pytania pojawiają się w publicznej dyskusji o przyszłości nie tylko Szpitala Miejskiego w Zabrzu. Problem wykracza poza granice jednego miasta. Prezydent Zabrza Kamil Żbikowski uczestniczył dziś w konferencji prasowej przed siedzibą Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach. Wraz z przedstawicielami 21 innych samorządów zwracali oni uwagę na trudną sytuację finansową szpitali miejskich i powiatowych w regionie. Samorządy wskazują na lukę między rzeczywistymi kosztami leczenia a środkami przekazywanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jej skutki odczuwają nie tylko placówki medyczne, ale również budżety miast i powiatów, które muszą mierzyć się z rosnącymi obciążeniami finansowymi. W przypadku Zabrza stawką jest zarówno odpowiedzialne gospodarowanie pieniędzmi publicznymi, jak i zapewnienie mieszkańcom dostępu do opieki medycznej. Dlatego potrzebne są trwałe rozwiązania systemowe. Finansowanie szpitali powinno odpowiadać rzeczywistym kosztom realizacji świadczeń, a odpowiedzialność za stabilność publicznej ochrony zdrowia nie może spoczywać wyłącznie na samorządach. „Plaster już nie wystarcza” – to hasło konferencji, ale także apel o rozwiązania, które pozwolą szpitalom stabilnie funkcjonować i zapewniać pacjentom potrzebną opiekę.” – podkreśla w oficjalnym komunikacie Urząd Miasta w Zabrzu.

Wspólny apel Prezydenta Zabrza i śląskich włodarzy

przed katowicką siedzibą NFZ zabrał głos również prezydent Zabrza Kamil Żbikowski, który wraz z reprezentantami innych gmin apeluje o systemowe reformy i dostosowanie wyceny świadczeń do realiów rynkowych.

„Szpitale samorządowe mierzą się z coraz trudniejszą sytuacją finansową! Koszty rosną, a finansowanie z NFZ nie pokrywa wszystkich wydatków. Przed siedzibą Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach odbył się briefing prasowy pod hasłem „Plaster już nie wystarcza”Dlatego wspólnie z 22 samorządowcami z naszego regionu apelujemy o konkretne rozwiązania systemowe i stabilne finansowanie szpitali.” – zaznacza Kamil Żbikowski – Prezydent Miasta Zabrze.

1. Brak środków na ustawowy wzrost wynagrodzeń pracowników

Jednym z najbardziej palących problemów pozostaje finansowanie ustawowego wzrostu wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Szczególne wątpliwości budzi sytuacja osób zatrudnionych na podstawie umów o pracę w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) oraz fizjoterapii – w tym fizjoterapeutów, pielęgniarek, lekarzy, rejestratorek i sekretarek medycznych.

Z informacji przekazywanych świadczeniodawcom wynika, że w części zakresów świadczeń w ogóle nie przewidziano dodatkowych środków na pokrycie skutków ustawowego wzrostu wynagrodzeń, mimo że pracodawcy mają prawny obowiązek ich wypłaty. Związek zapytuje NFZ o to, w jaki sposób świadczeniodawcy mają pokryć ten ustawowo wymagany wzrost kosztów.

2. Nadwykonania, ryczałt PSZ i izby przyjęć

Kolejnym kluczowym zagadnieniem jest brak finansowania świadczeń realizowanych ponad wartości wynikające z zawartych umów oraz ryczałtu Państwowego Systemu Ratownictwa (PSZ). Problem dotyczy zwłaszcza pacjentów leczonych na oddziałach chorób wewnętrznych, chirurgii, anestezjologii i intensywnej terapii. Przedstawiciele szpitali akcentują, że przyjęcia wynikają z realnych potrzeb i stanów nagłych.

Związek domaga się od Śląskiego OW NFZ odpowiedzi na pytania o aktualną sytuację finansową, termin spłaty nadwykonań z II kwartału 2026 roku oraz koszty leczenia osób nieubezpieczonych.

„Warto też podkreślić, że nie mamy prawa odesłać pacjenta, który się zgłosi do szpitala bez oceny jego stanu zdrowia, a to tez generuje koszty które w żaden sposób nie pokrywa ryczał izby przyjęć?” – zauważają w piśmie przedstawiciele Związku Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego

3. Inwestycje z KPO a realne kontraktowanie świadczeń

Śląskie szpitale zaangażowały znaczne środki własne i publiczne w ramach inwestycji finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), m.in. w obszarach onkologii, kardiologii i opieki długoterminowej. Zakupiono m.in. nowoczesny sprzęt diagnostyczny do wykonywania gastroskopii i kolonoskopii.

W związku z tym samorządy pytają płatnika o wykaz inwestycji z KPO, które po zakończeniu będą wymagały zakontraktowania nowych świadczeń, oraz czy przewidziano na ten cel środki w planie finansowym na 2027 rok.

4. Przyszłość i organizacja szpitalnictwa w województwie śląskim

W kontekście kryzysu finansowego niezwykle istotne jest poznanie stanowiska płatnika co do przyszłego kształtu sieci szpitali w regionie. W przypadku Zabrza stawką jest zarówno odpowiedzialne gospodarowanie pieniędzmi publicznymi, jak i zapewnienie mieszkańcom dostępu do opieki medycznej. Związek domaga się od Śląskiego OW NFZ jednoznacznej oceny:

• Czy NFZ dostrzega potrzebę likwidacji któregoś ze szpitali funkcjonujących obecnie na terenie województwa śląskiego, a jeżeli tak – którego i z jakich powodów?
• Czy istnieją oddziały lub zakresy świadczeń, które – zdaniem Śląskiego OW NFZ – powinny zostać zamknięte, przekształcone lub przeniesione?
• Czy Śląski OW NFZ widzi potrzebę łączenia lub konsolidacji szpitali?

5. Najważniejsze zagrożenia i planowane działania NFZ

Przedstawiciele samorządów i szpitali poprosili płatnika o wytypowanie trzech najważniejszych zagrożeń dla szpitalnictwa powiatowego i miejskiego na Śląsku oraz przedstawienie konkretnych działań, które NFZ zamierza podjąć w najbliższych miesiącach, aby im przeciwdziałać.

„Przekazując powyższe zagadnienia, pragniemy podkreślić, że naszym celem jest przede wszystkim uzyskanie jasnego stanowiska Śląskiego OW NFZ dotyczącego obecnej sytuacji szpitalnictwa w województwie śląskim, zidentyfikowanych zagrożeń oraz planowanych działań zmierzających do zapewnienia mieszkańcom odpowiedniej dostępności do świadczeń zdrowotnych.” — podsumowuje Związek Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego.

Samorządowcy oczekują od Śląskiego OW NFZ pełnej pisemnej odpowiedzi oraz deklarują gotowość do dalszego dialogu na rzecz stabilności szpitali i bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców.