Coraz więcej Polaków prowadzi firmy w Wielkiej Brytanii

Zainteresowanie prowadzeniem działalności gospodarczej w Wielkiej Brytanii wśród polskich przedsiębiorców utrzymuje się na wysokim poziomie. Dla części z nich to sposób na rozwój biznesu i współpracę z zagranicznymi kontrahentami, dla innych element strategii organizacyjnej pozwalający funkcjonować w anglosaskim systemie prawnym. Mimo wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej rejestracja spółki przez obywatela Polski pozostaje możliwa, jednak wymaga uwzględnienia odmiennych regulacji oraz konsekwencji podatkowych po obu stronach granicy.

Polacy w brytyjskim rejestrze spółek – skala i charakter działalności

Obywatele Polski od lat należą do najaktywniejszych grup cudzoziemców zakładających firmy w Wielkiej Brytanii. Dane pokazują, że liczba spółek, w których dyrektorami lub udziałowcami są Polacy, utrzymuje się na wysokim poziomie.

Dotyczy to zarówno osób mieszkających na stałe na Wyspach, jak i tych, które przebywają w Polsce, a brytyjską spółkę traktują jako narzędzie do obsługi kontraktów międzynarodowych. Dla wielu przedsiębiorców firma w UK stanowi alternatywę wobec działalności prowadzonej wyłącznie w kraju, zwłaszcza gdy planują współpracę z partnerami spoza Unii Europejskiej.

Najczęściej wybierane sektory to budownictwo, transport i logistyka, usługi informatyczne, e-commerce oraz szeroko rozumiane usługi specjalistyczne świadczone na rzecz firm. W praktyce brytyjska spółka bywa wykorzystywana jako podmiot kontraktowy w relacjach z partnerami z Wielkiej Brytanii, Irlandii czy Stanów Zjednoczonych. Dla wielu zagranicznych kontrahentów forma prawna zarejestrowana w Zjednoczonym Królestwie jest łatwiejsza do weryfikacji i postrzegana jako bardziej przewidywalna pod względem regulacyjnym.

Najpopularniejsze formy prawne

Zdecydowana większość polskich przedsiębiorców decyduje się na utworzenie private limited company (Ltd). Jest to odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, posiadający odrębną osobowość prawną. Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki jest co do zasady ograniczona do wysokości wniesionych wkładów, a to zmniejsza ryzyko osobiste w porównaniu z jednoosobową działalnością gospodarczą. Rejestracja spółki Ltd jest relatywnie prosta i może zostać przeprowadzona zdalnie. Nie ma obowiązku posiadania brytyjskiego obywatelstwa ani stałego miejsca zamieszkania w Wielkiej Brytanii. Wymagane jest jednak wskazanie adresu siedziby na terytorium Zjednoczonego Królestwa oraz spełnienie obowiązków sprawozdawczych wobec Companies House i brytyjskich organów podatkowych).
Alternatywą pozostaje działalność typu sole trader, czyli odpowiednik jednoosobowej działalności gospodarczej. Ten model jest prostszy pod względem formalnym, ale wiąże się z pełną odpowiedzialnością przedsiębiorcy za zobowiązania firmy. W praktyce rozwiązanie to częściej wybierają osoby faktycznie wykonujące działalność na terytorium Wielkiej Brytanii, natomiast w modelach transgranicznych dominują spółki kapitałowe.

Brexit i jego konsekwencje dla polskich przedsiębiorców

Wystąpienie Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej zmieniło ramy prawne współpracy gospodarczej między przedsiębiorcami z obu państw. Obecnie obrót towarowy podlega procedurom celnym, a eksport i import wymagają spełnienia dodatkowych formalności, w tym odpowiednich zgłoszeń oraz w niektórych przypadkach certyfikacji produktów zgodnie z regulacjami obowiązującymi po obu stronach granicy.

Zmianie uległy także zasady rozliczania podatku VAT w transakcjach transgranicznych. Wielka Brytania nie uczestniczy już w unijnym systemie VAT, a to wiąże się z koniecznością stosowania odmiennych reguł przy sprzedaży towarów i usług. Dla przedsiębiorców prowadzących działalność opartą na handlu międzynarodowym przekłada się to na większe obciążenia administracyjne oraz potrzebę dokładnego planowania łańcucha dostaw.

Nie oznacza to jednak, że prowadzenie firmy przez Polaków stało się niemożliwe czy nadmiernie utrudnione. W praktyce zmiany wymusiły większą staranność w zakresie dokumentacji i rozliczeń, ale sam mechanizm rejestracji i funkcjonowania spółek pozostał stabilny.

Zarządzanie spółką z Polski – rezydencja podatkowa i miejsce zarządu

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, w której spółka zarejestrowana w Wielkiej Brytanii jest faktycznie zarządzana z terytorium Polski. W prawie podatkowym istotne znaczenie ma pojęcie miejsca faktycznego zarządu. Jeżeli kluczowe decyzje dotyczące działalności spółki zapadają w Polsce, a tu znajduje się centrum jej spraw gospodarczych, organy podatkowe mogą uznać ją za polskiego rezydenta podatkowego. Taka kwalifikacja oznaczałaby obowiązek opodatkowania w Polsce całości dochodów spółki, niezależnie od miejsca ich osiągania. W praktyce prowadzi to do konieczności analizy przepisów polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a Zjednoczonym Królestwem.

Nieprawidłowe ustalenie rezydencji podatkowej może skutkować zaległościami podatkowymi, odsetkami oraz sporami z organami skarbowymi. Dlatego model polegający na rejestracji spółki za granicą przy jednoczesnym prowadzeniu działalności operacyjnej w Polsce wymaga starannego zaplanowania i odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej miejsce podejmowania decyzji zarządczych.

Rosnąca liczba Polaków prowadzących firmy w Wielkiej Brytanii potwierdza, że brytyjska jurysdykcja nadal stanowi atrakcyjne otoczenie prawne dla działalności międzynarodowej. Spółka typu Ltd daje możliwość ograniczenia odpowiedzialności wspólników, budowania wiarygodności wobec zagranicznych kontrahentów oraz funkcjonowania w systemie dobrze znanym partnerom z rynków anglosaskich. Jednocześnie Brexit wprowadził nowe obowiązki w zakresie ceł, VAT i certyfikacji towarów, a model zarządzania spółką z Polski rodzi istotne konsekwencje podatkowe związane z ustaleniem miejsca faktycznego zarządu. Dlatego decyzja o założeniu firmy w Wielkiej Brytanii powinna być poprzedzona analizą indywidualnej sytuacji przedsiębiorcy oraz zgodności planowanego modelu działania z przepisami obu państw. Tylko wtedy zagraniczna spółka stanie się realnym wsparciem rozwoju, a nie źródłem sporów z administracją skarbową.